Ook jij kunt straks op de wachtlijst van het stroomnet belanden!
Tot nu toe konden elektrificatie en nieuwbouw van kleinverbruikers zoals huishoudens grotendeels gewoon doorgaan. Netbeheerders reserveerden een deel van de capaciteit op het elektriciteitsnet voor kleinverbruikers. Maar daar komt binnenkort verandering in. Hoe zit dat precies?
Bij schaarste op het stroomnet ontstaat een wachtlijst voor nieuwe aanvragen van grootverbruikers. In eerste instantie gold: wie het eerst aanvraagt, krijgt als eerste capaciteit toegekend als dat weer beschikbaar komt.
Sinds oktober 2024 is er een prioriteringskader dat bepaalde groepen voorrang geeft. Per 1 januari 2026 is dit kader aangepast. Het ziet er nu als volgt uit:
Categorie 1️⃣: Congestieverzachters
Partijen die ruimte kunnen maken voor anderen door piekbelasting actief te verlagen. Dit zijn bijvoorbeeld batterijen of generatoren.
Categorie 2️⃣: Veiligheid
Onder meer hulpdiensten, gezondheidszorg, verkeersveiligheid en waterbeheer.
Categorie 3️⃣: Basisbehoeften
Onder meer woningbouw, onderwijs, warmtevoorziening en telecom.
Partijen die binnen deze categorieën vallen, komen vooraan op de wachtlijst. Zodra er weer capaciteit is, worden aanvragen in volgorde van categorie en daarbinnen in volgorde van binnenkomst aangesloten.
Tot nu toe bestaat de wachtlijst alleen voor grootverbruikers. Vanaf 1 juli 2026 verandert dit: dan komen óók kleinverbruikers op de wachtlijst terecht. Sommige kleinverbruikers vallen binnen het prioriteringskader, zoals woningbouw en telecom. Als er capaciteit beschikbaar komt, zijn deze als eerst aan de beurt. Dit zal langer duren dan nu.
Maar er zijn ook veel kleinverbruikers zónder prioriteit, zoals publieke laadpalen en een groot deel van het mkb. Voor deze partijen is de impact groot: het kan aanzienlijk langer duren om een nieuwe aansluiting of verzwaring te krijgen.
Vanaf 1 juli wordt de tot nu toe gereserveerde capaciteit voor kleinverbruikers stapsgewijs vrijgegeven:
🔹Tot 1 januari 2027: beschikbare capaciteit wordt eerst toegekend aan partijen die binnen een prioriteitscategorie vallen.
🔹Na 1 januari 2027: eventuele resterende capaciteit gaat naar de overige partijen op de wachtlijst.
Dit heeft ook gevolgen voor de woningbouwopgave in Nederland. Daarom werken netbeheerders, ACM en overheden samen aan een werkwijze waarmee overheden al eerder in het bouwproces een aansluiting kunnen aanvragen.
Regionaal kunnen de effecten sterk verschillen. Maar het is duidelijk dat dit een grote verandering is in de verdeling van de resterende ruimte op het elektriciteitsnet. Deze aanpassing kent winnaars en verliezers. Aan de ene kant zullen sommige grootverbruikers door het vrijgeven van gereserveerde capaciteit eerder aangesloten kunnen worden. Aan de andere kant zal een deel van de kleinverbruikers juist veel langer op een aansluiting moeten wachten.